چرا داخل دندان ها دچار پوسیدگی می شوند؟؛ 7 راهکار برای جلوگیری از پوسیدگی داخل دندان ها

چرا داخل دندان ها دچار پوسیدگی می شوند؟؛ 7 راهکار برای جلوگیری از پوسیدگی داخل دندان ها

وقتی صحبت از پوسیدگی دندان می‌شود، بیشتر ما ناخودآگاه به لکه‌های سیاه روی دندان‌های جلویی یا دردهای آزاردهنده فکر می‌کنیم. اما واقعیت این است که بسیاری از پوسیدگی‌ها از جاهایی شروع می‌شوند که اصلاً به چشم نمی‌آیند؛ یعنی قسمت‌های داخلی، پشت دندان‌ها یا فضاهای بین دندانی.

شاید برای خودتان هم پیش آمده باشد که با وجود مسواک زدن منظم، ناگهان در مراجعه به دندانپزشک متوجه شوید یکی از دندان‌هایتان پوسیده شده است. در چنین شرایطی معمولاً سؤال اصلی این است: «چطور ممکن است؟ من که هر روز مسواک می‌زنم!»

پاسخ این سؤال اغلب در بخش‌هایی از دهان پنهان است که کمتر به آن‌ها توجه می‌کنیم. قسمت‌های داخلی دندان‌ها معمولاً سخت‌تر تمیز می‌شوند و به همین دلیل بیشتر در معرض تجمع پلاک و باکتری قرار دارند.

همچنین میتونی صفحه بلیچینگ دندان در رشت رو هم مشاهده کنی.

در این مقاله می‌خواهیم بررسی کنیم چرا پوسیدگی در قسمت پشت و داخلی دندان‌ها شایع‌تر است و برای جلوگیری از آن چه کارهایی می‌توان انجام داد.

– عناوین مقاله چرا داخل دندان ها دچار پوسیدگی می شوند؟؛ 7 راهکار برای جلوگیری از پوسیدگی داخل دندان ها:

پوسیدگی دندان دقیقاً از کجا شروع می‌شود؟

چرا بعضی افراد بیشتر دچار پوسیدگی دندان می‌شوند؟

چرا قسمت‌های داخلی و پشت دندان‌ها بیشتر پوسیده می‌شوند؟

از کجا بفهمیم قسمت داخلی دندان در حال پوسیده شدن است؟

چه کسانی بیشتر در معرض این نوع پوسیدگی هستند؟

چطور از پوسیدگی پشت و داخل دندان جلوگیری کنیم؟

آیا پوسیدگی داخلی دندان درمان می‌شود؟

جمع‌بندی

پوسیدگی دندان دقیقاً از کجا شروع می‌شود؟

داخل دهان همه ما میلیون‌ها باکتری زندگی می‌کنند. این موضوع کاملاً طبیعی است. مشکل زمانی شروع می‌شود که باقی‌مانده مواد غذایی، مخصوصاً خوراکی‌های شیرین و نشاسته‌ای، برای مدت طولانی روی دندان‌ها باقی بمانند.

باکتری‌ها از این مواد تغذیه می‌کنند و در نتیجه اسید تولید می‌شود. این اسید به‌تدریج مینای دندان را ضعیف می‌کند. اگر این روند ادامه پیدا کند، آسیب از لایه بیرونی عبور کرده و به بخش‌های عمیق‌تر دندان می‌رسد؛ جایی که درمان آن دیگر به سادگی گذشته نیست.

به همین دلیل است که دندانپزشکان همیشه روی پیشگیری تأکید دارند؛ چون درمان پوسیدگی‌های عمیق معمولاً زمان‌برتر، پرهزینه‌تر و گاهی دردناک‌تر است.

چرا بعضی افراد بیشتر دچار پوسیدگی دندان می‌شوند؟

شاید برایتان جالب باشد که چرا بعضی افراد با وجود مسواک زدن منظم، باز هم مرتب دچار پوسیدگی دندان می‌شوند. واقعیت این است که پوسیدگی دندان فقط به مسواک نزدن یا زیاد شیرینی خوردن مربوط نمی‌شود و عوامل مختلفی می‌توانند احتمال پوسیدگی را بیشتر کنند.

مقدار و دفعات مصرف مواد قندی، میزان فلوراید دریافتی دندان‌ها، تجمع پلاک، خشکی دهان و حتی شرایط خود دندان‌ها می‌توانند روی ایجاد پوسیدگی دندان تأثیر داشته باشند.

بزاق هم نقش مهمی در محافظت از دندان‌ها دارد. این مایع طبیعی به شست‌وشوی دهان و خنثی کردن اسیدهای تولیدشده توسط باکتری‌ها کمک می‌کند. به همین دلیل افرادی که دچار خشکی دهان هستند یا بزاق کافی ندارند، ممکن است بیشتر در معرض پوسیدگی دندان قرار بگیرند.

پس اگر می‌خواهید از پوسیدگی دندان جلوگیری کنید، فقط روی یک کار مثل مسواک زدن تمرکز نکنید. مجموعه‌ای از عادت‌های درست می‌تواند در طولانی‌مدت از دندان‌ها محافظت کند.

چرا قسمت‌های داخلی و پشت دندان‌ها بیشتر پوسیده می‌شوند؟

اگر جلوی آینه بایستید و به دندان‌هایتان نگاه کنید، متوجه می‌شوید که دیدن تمام سطوح دندان کار ساده‌ای نیست. بخش زیادی از دندان‌ها در قسمت داخلی دهان قرار گرفته‌اند و هنگام مسواک زدن هم دسترسی به آن‌ها دشوارتر است.

همین موضوع باعث می‌شود این نواحی بیشتر در معرض پوسیدگی دندان قرار بگیرند.

1. مسواک زدن ناقص و عجولانه:

بسیاری از ما هنگام مسواک زدن بیشتر روی دندان‌های جلویی تمرکز می‌کنیم؛ همان دندان‌هایی که هنگام لبخند زدن دیده می‌شوند.

در نتیجه پشت دندان‌های جلویی یا قسمت داخلی دندان‌های آسیاب معمولاً کمتر تمیز می‌شوند. شاید روزی دو بار مسواک بزنیم، اما اگر این نواحی را فراموش کنیم، پلاک‌ها کم‌کم جمع می‌شوند و زمینه پوسیدگی را فراهم می‌کنند.

شاید بخوانید: انتخاب مسواک مناسب؛ راهنمای جامع برای سلا‌مت دندان‌ها و لثه‌ها

2. تجمع جرم در پشت دندان‌ها:

یکی از رایج‌ترین نقاطی که جرم دندان در آن تشکیل می‌شود، پشت دندان‌های جلویی فک پایین است.

احتمالاً اگر تا به حال جرم‌گیری انجام داده باشید، دندانپزشک بیشتر روی همین ناحیه کار کرده است. دلیلش هم این است که غدد بزاقی در نزدیکی این قسمت قرار دارند و املاح موجود در بزاق می‌توانند باعث سفت شدن پلاک‌ها شوند.

این جرم‌ها به مرور به محلی مناسب برای رشد باکتری‌ها تبدیل می‌شوند و خطر پوسیدگی را بالا می‌برند.

3. دندان‌های آسیاب؛ قربانیان همیشگی پوسیدگی:

دندان‌های آسیاب در انتهای دهان قرار گرفته‌اند و تمیز کردن آن‌ها همیشه کمی سخت‌تر است.

سطح این دندان‌ها شیارها و فرورفتگی‌های طبیعی دارد که مواد غذایی به راحتی در آن‌ها گیر می‌کنند. اگر این قسمت‌ها به خوبی تمیز نشوند، پوسیدگی می‌تواند خیلی سریع آغاز شود؛ حتی قبل از اینکه متوجه وجود آن شوید.

4. نخ دندان را دست‌کم نگیرید:

خیلی از افراد تصور می‌کنند مسواک به تنهایی برای حفظ روبیکتوت دندان‌ها کافی است، در حالی که واقعیت چیز دیگری است.

مسواک نمی‌تواند به فضای بین دو دندان دسترسی کامل داشته باشد. جالب است بدانید بسیاری از پوسیدگی‌های پنهان دقیقاً از همین نقاط شروع می‌شوند.

اگر نخ دندان را از برنامه روزانه خود حذف کرده باشید، احتمال ایجاد پوسیدگی در قسمت‌های داخلی و بین دندانی به شکل قابل توجهی افزایش پیدا می‌کند.

شاید بخوانید: 12 راه خانگی برای داشتن دندان های سفید و درخشان

5. خشکی دهان؛ دشمن خاموش دندان‌ها:

بزاق نقش بسیار مهمی در محافظت از دندان‌ها دارد. این مایع طبیعی دهان، اسیدهای مضر را خنثی می‌کند و به پاکسازی سطح دندان‌ها کمک می‌کند.

به همین دلیل افرادی که به دلیل مصرف برخی داروها، کم‌آبی بدن یا بعضی بیماری‌ها دچار خشکی دهان هستند، بیشتر در معرض پوسیدگی دندان قرار می‌گیرند.

در چنین شرایطی قسمت‌های داخلی دندان‌ها معمولاً اولین نواحی هستند که آسیب می‌بینند.

بعضی داروها، کم‌آبی بدن و برخی بیماری‌ها می‌توانند باعث خشکی دهان شوند. اگر همیشه احساس خشکی دهان دارید یا با وجود رعایت بهداشت دهان، مرتب دچار پوسیدگی می‌شوید، بهتر است علت خشکی دهان را بررسی کنید.

در چنین شرایطی فقط نوشیدن آب کافی نیست و ممکن است نیاز باشد علت اصلی خشکی دهان توسط پزشک یا دندانپزشک مشخص شود.

6. مصرف زیاد خوراکی‌های شیرین:

فرقی نمی‌کند عاشق شکلات باشید یا نوشابه؛ مصرف مکرر مواد قندی شرایط ایده‌آلی برای فعالیت باکتری‌های دهان فراهم می‌کند.

هر بار که خوراکی شیرین مصرف می‌کنیم، باکتری‌ها شروع به تولید اسید می‌کنند. اگر این اتفاق بارها در طول روز تکرار شود، مینای دندان فرصت کافی برای ترمیم خود را پیدا نمی‌کند و پوسیدگی به تدریج شکل می‌گیرد.

فقط مقدار قند مهم نیست؛ تعداد دفعات مصرف هم اهمیت دارد!

وقتی صحبت از جلوگیری از پوسیدگی دندان می‌شود، معمولاً اولین توصیه این است که مصرف شیرینی و مواد قندی را کمتر کنیم. این توصیه کاملاً درست است، اما یک نکته مهم دیگر هم وجود دارد؛ تعداد دفعاتی که در طول روز مواد قندی مصرف می‌کنیم هم اهمیت زیادی دارد.

هر بار که خوراکی یا نوشیدنی شیرین مصرف می‌کنیم، باکتری‌های موجود در پلاک دندان می‌توانند از قند استفاده کرده و اسید تولید کنند. اگر این اتفاق چندین بار در طول روز تکرار شود، دندان‌ها مرتب در معرض اسید قرار می‌گیرند و فرصت کمتری برای بازسازی مواد معدنی خود دارند.

اگه میخواهید بیشتر درباره تاثیر قند بر دهان و دندان بدانید، مقاله تأثیر نوشابه های بدون قند بر دندان؛ آیا نوشابه زیرو (Zero) انتخاب سالم تری هست؟ را بخوانید.

به همین دلیل بهتر است مصرف خوراکی‌های شیرین را محدود کرده و تا حد امکان از خوردن مداوم شیرینی، شکلات و نوشیدنی‌های قندی در فاصله بین وعده‌های غذایی خودداری کنیم.

در واقع برای پیشگیری از پوسیدگی دندان، فقط اینکه «چقدر قند می‌خوریم» مهم نیست؛ اینکه «چند بار در طول روز قند مصرف می‌کنیم» هم اهمیت دارد.

از کجا بفهمیم قسمت داخلی دندان در حال پوسیده شدن است؟

یکی از مشکلات پوسیدگی‌های داخلی این است که معمولاً در مراحل اولیه هیچ نشانه واضحی ندارند.

به همین خاطر بسیاری از افراد زمانی متوجه مشکل می‌شوند که پوسیدگی پیشرفت کرده است.

با این حال برخی علائم می‌توانند زنگ خطر باشند:

• حساس شدن دندان به نوشیدنی‌های سرد یا گرم
• درد هنگام جویدن غذا
• ایجاد لکه‌های سفید، قهوه‌ای یا تیره روی دندان
• گیر کردن مداوم غذا بین دندان‌ها
• بوی نامطبوع دهان
• احساس زبری روی سطح دندان
• دردهای ناگهانی و بدون علت مشخص

البته گاهی پوسیدگی‌های بین دندانی فقط در عکس رادیولوژی قابل تشخیص هستند. به همین دلیل معاینات دوره‌ای اهمیت زیادی دارند.

آیا پوسیدگی اولیه دندان قابل برگشت است؟

همه پوسیدگی‌های دندان از همان ابتدا با سوراخ شدن یا درد شدید همراه نیستند. گاهی پوسیدگی از یک تغییر کوچک در مینای دندان شروع می‌شود و هنوز حفره‌ای در دندان ایجاد نشده است.

در این مرحله اگر پوسیدگی زود تشخیص داده شود، می‌توان با رعایت بهتر بهداشت دهان، استفاده مناسب از فلوراید و کاهش مصرف مواد قندی، جلوی پیشرفت آن را گرفت یا روند پوسیدگی را کند کرد.

اما اگر پوسیدگی پیشرفت کرده و در دندان حفره ایجاد شده باشد، دیگر مراقبت‌های خانگی نمی‌توانند قسمت از بین رفته دندان را ترمیم کنند و ممکن است به درمان دندانپزشکی نیاز باشد.

به همین دلیل اگر روی دندان خود لکه‌های سفید، قهوه‌ای یا تیره مشاهده کردید، بهتر است منتظر درد نمانید و برای بررسی علت آن به دندانپزشک مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام پوسیدگی می‌تواند باعث شود درمان ساده‌تر و کم‌تهاجمی‌تری داشته باشید.

اگر روی دندان هایتان لکه های سفید دارید و دلیل آن را نمی‌دانید، مقاله لکه های سفید روی دندان کودکان نشانه چیست؟ 6 علت لکه های سفید روی دندان و درمان آن را بخوانید.

چه کسانی بیشتر در معرض این نوع پوسیدگی هستند؟

برخی افراد بیشتر از دیگران در معرض پوسیدگی قسمت‌های داخلی دندان قرار دارند، از جمله:

• افرادی که نخ دندان استفاده نمی‌کنند.
• کسانی که مصرف شیرینی و نوشیدنی‌های قندی بالایی دارند.
• افراد مبتلا به خشکی دهان.
• کودکان و نوجوانان.
• افراد سیگاری.
• کسانی که مراجعه منظم به دندانپزشک ندارند.
• افرادی که ارتودنسی انجام داده‌اند.

همچنین میتونی صفحه ارتودنسی دندان در رشت رو هم مشاهده کنی.

چطور از پوسیدگی پشت و داخل دندان جلوگیری کنیم؟

خوشبختانه بیشتر پوسیدگی‌های دندانی قابل پیشگیری هستند. کافی است چند عادت ساده را به بخشی از زندگی روزمره خود تبدیل کنیم.

1. مسواک زدن اصولی:

فقط مسواک زدن مهم نیست؛ نحوه مسواک زدن هم اهمیت دارد.

روزانه حداقل دو بار و هر بار حدود دو دقیقه برای مسواک زدن وقت بگذارید. سعی کنید تمام سطوح دندان، به‌خصوص قسمت‌های داخلی و پشت دندان‌های آسیاب را با دقت تمیز کنید.

2. استفاده روزانه از نخ دندان:

اگر بخواهیم فقط یک عادت مؤثر برای جلوگیری از پوسیدگی‌های پنهان معرفی کنیم، احتمالاً آن عادت استفاده منظم از نخ دندان است.

نخ دندان می‌تواند پلاک‌ها و باقی‌مانده غذا را از جاهایی خارج کند که مسواک هرگز به آن‌ها دسترسی ندارد.

3. انتخاب خمیر دندان مناسب:

خمیر دندان‌های حاوی فلوراید به تقویت مینای دندان کمک می‌کنند و مقاومت آن را در برابر حمله اسیدها افزایش می‌دهند. این موضوع شاید ساده به نظر برسد، اما در بلندمدت تأثیر قابل توجهی بر روبیکتوت دندان‌ها دارد.

اگر قرار باشد فقط یک ماده را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل پیشگیری از پوسیدگی دندان معرفی کنیم، احتمالاً فلوراید یکی از اولین گزینه‌ها خواهد بود.

فلوراید به تقویت مینای دندان کمک می‌کند و باعث می‌شود دندان‌ها مقاومت بیشتری در برابر اسیدهای تولیدشده توسط باکتری‌های دهان داشته باشند. به همین دلیل استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید یکی از بخش‌های مهم مراقبت روزانه از دندان‌هاست.

مسواک زدن دو بار در روز با خمیردندان فلورایددار می‌تواند به کاهش خطر پوسیدگی دندان کمک کند. البته مقدار خمیردندان و نحوه استفاده از آن در کودکان باید متناسب با سن آن‌ها باشد و بهتر است والدین در هنگام مسواک زدن کودکان نظارت داشته باشند.

در افرادی که سابقه پوسیدگی‌های مکرر دارند یا به دلایل مختلف در گروه پرخطر قرار می‌گیرند، دندانپزشک ممکن است روش‌های دیگری مانند فلورایدتراپی را هم پیشنهاد کند.

اگر میخواهید فواید فلورایدتراپی را در کودکان بدانید، میتوانید مقاله 5 فواید فلوراید تراپی کودکان؛ کودکان میتوانند فلوراید تراپی انجام دهند؟ را بخوانید.

4. مصرف کمتر قند:

هرچه دفعات مصرف مواد شیرین کمتر باشد، فرصت کمتری برای فعالیت باکتری‌ها فراهم می‌شود.

بعد از خوردن شیرینی، شکلات یا نوشابه بهتر است دهان خود را با آب بشویید تا بخشی از مواد باقی‌مانده از سطح دندان‌ها پاک شود.

5. آب کافی بنوشید:

نوشیدن آب فقط برای روبیکتوت بدن مفید نیست؛ برای دندان‌ها هم اهمیت زیادی دارد.

آب به شست‌وشوی طبیعی دهان کمک می‌کند و احتمال تجمع باکتری‌ها را کاهش می‌دهد. به‌خصوص بعد از غذا خوردن، نوشیدن یک لیوان آب می‌تواند بسیار مفید باشد.

6. جرم‌گیری را به تعویق نیندازید:

گاهی جرم‌هایی روی دندان تشکیل می‌شوند که با مسواک از بین نمی‌روند. جرم‌گیری دوره‌ای توسط دندانپزشک می‌تواند از تجمع باکتری‌ها جلوگیری کند و خطر پوسیدگی را کاهش دهد.

7. معاینات منظم دندانپزشکی:

خیلی از پوسیدگی‌های داخلی قبل از اینکه درد یا علائم خاصی ایجاد کنند، توسط دندانپزشک قابل تشخیص هستند.

به همین دلیل توصیه می‌شود حداقل هر شش ماه یک بار برای معاینه مراجعه کنید. این کار می‌تواند شما را از درمان‌های پیچیده و پرهزینه در آینده نجات دهد.

آیا پوسیدگی داخلی دندان درمان می‌شود؟

بله، اما نوع درمان به میزان پیشرفت پوسیدگی بستگی دارد. اگر مشکل در مراحل اولیه تشخیص داده شود، معمولاً با روش‌های ساده‌تر قابل درمان است. اما هرچه پوسیدگی عمیق‌تر شود، ممکن است به درمان‌هایی مانند پر کردن دندان، عصب‌کشی، روکش یا حتی کشیدن دندان نیاز باشد.

همچنین دیگر خدمات تخصصی کلینیک دانا:

• پر کردن دندان در رشت
• عصب کشی دندان در رشت
• لمینت سرامیکی در رشت
• کامپوزیت ونیر در رشت

به همین دلیل نباید منتظر درد کشیدن بمانیم تا به فکر درمان بیفتیم.

جمع‌بندی: چرا داخل دندان ها دچار پوسیدگی می شوند؟

پوسیدگی قسمت‌های داخلی و پشت دندان‌ها معمولاً بی‌سروصدا و بدون علامت خاصی شروع می‌شود. از آنجایی که این نواحی کمتر دیده می‌شوند، خیلی از افراد تا زمانی که درد یا مشکل جدی ایجاد نشده، متوجه آن نمی‌شوند.

مسواک زدن صحیح، استفاده روزانه از نخ دندان، کنترل مصرف مواد قندی، نوشیدن آب کافی و مراجعه منظم به دندانپزشک مهم‌ترین کارهایی هستند که می‌توانند از این نوع پوسیدگی دندان جلوگیری کنند.

کلینیک دندانپزشکی دانا با ارائه مشاوره تخصصی و بررسی کامل وضعیت دهان و دندان، بهتون کمک می‌کنه تا بهترین تصمیم رو برای روبیکتوت و زیبایی دندان ها بگیری. اگه سوالی داری، میتونی تو بخش نظرات با ما درمیون بذاری.

شما آخرین بار چه زمانی پشت دندان‌هایتان را با دقت بررسی کردید یا برای یک معاینه ساده به دندانپزشک مراجعه کردید؟

برای مشاوره و ارتباط با کارشناسان کلینیک دندان پزشکی دانا میتوانید با شماره زیر تماس بگیرید: 

۰۱۳۳۲۱۱۳۰۳۰

کسانی که به دنبال این مقاله بوده اند، این عناوین رو هم جستجو کرده اند: