شاید بعد از ماهها یا حتی چند سال استفاده از ارتودنسی، بالاخره از شر براکتها خلاص شده باشید و حالا فقط از پلاک نگهدارنده استفاده کنید. اما اگر یک روز متوجه شوید پلاک ترک خورده، نصف شده یا سیم پشت دندانهایتان از جای خودش خارج شده، چه کار میکنید؟
شکستن پلاک یا نگهدارنده ارتودنسی اتفاق عجیبی نیست و ممکن است به دلایل مختلفی مثل فشار هنگام استفاده، افتادن پلاک، جویدن مواد غذایی سفت یا فرسودگی آن اتفاق بیفتد.
نکته مهم اینجاست که نباید این مشکل را نادیده بگیرید. نگهدارنده ارتودنسی وظیفه دارد دندانها را در موقعیت جدیدشان حفظ کند و اگر درست عمل نکند، احتمال برگشت تدریجی دندانها به موقعیت قبلی وجود دارد.
همچنین انتخاب متخصص مناسب و رعایت اصول درمان، نقش مهمی در رسیدن به نتیجه مطلوب از ارتودنسی دارد. اگر ساکن رشت هستید و قصد دارید دندانهای خود را با این روش مرتب کنید، پیشنهاد میکنیم برای آشنایی بیشتر با مراحل درمان و خدمات تخصصی، صفحه ارتودنسی دندان در رشت را مطالعه کنید.
در این مقاله بررسی میکنیم اگر پلاک یا نگهدارنده ارتودنسی شکست، چه اقداماتی لازم است، چه زمانی باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید و آیا امکان تعمیر پلاک شکسته وجود دارد یا خیر.
عناوین مقاله «اگر پلاک یا نگهدارنده ارتودنسی شکست چه کنیم؟ راهنمای 6 اقدامات فوری»:
اولین کاری که باید انجام دهید، حفظ آرامش و بررسی وضعیت پلاک است. البته منظور از بررسی این نیست که پلاک شکسته را چندین بار داخل دهان بگذارید و امتحان کنید!
اگر پلاک متحرک شما ترک خورده یا شکسته است، آن را از دهان خارج کنید و ببینید آیا لبه تیز، قسمت جداشده یا تغییر شکل واضحی دارد یا خیر.
در قدم بعدی:
طبق توصیه انجمن متخصصان ارتودنسی آمریکا (AAO)، پلاک ترکخورده، تغییر شکل داده یا دارای سیم آسیبدیده باید از نظر بالینی بررسی شود. استفاده از پلاکی که دیگر بهدرستی روی دندانها قرار نمیگیرد، ممکن است باعث وارد شدن فشار نامناسب شود.
همه نگهدارندههای ارتودنسی ساختار یکسانی ندارند. به همین دلیل، اقدام مناسب به نوع پلاک و میزان آسیب آن بستگی دارد.
پلاکهای شفاف معمولاً از مواد پلاستیکی مخصوص ساخته میشوند و بهمرور زمان ممکن است دچار ترک، شکستگی یا تغییر شکل شوند.
اگر پلاک شفاف شما شکسته است، در صورتی که لبه تیز دارد، دو قسمت شده یا بهدرستی روی دندانها نمینشیند، از استفاده مجدد آن خودداری کنید.
حتی اگر شکستگی کوچک به نظر برسد، بهتر است متخصص وضعیت آن را بررسی کند. گاهی ترک جزئی قابل بررسی و مدیریت است، اما شکستگی کامل معمولاً به ساخت پلاک جدید نیاز دارد.
پلاک هاولی ترکیبی از قسمت آکریلی و سیم فلزی است که برای ثابت نگه داشتن دندانها استفاده میشود. در صورت شکستن قسمت آکریلی یا خم شدن سیم، ممکن است پلاک دیگر بهدرستی روی دندانها قرار نگیرد.
اگر سیم پلاک بیرون زده یا به زبان و لثه آسیب میزند، آن را داخل دهان نگه ندارید. همچنین خودتان برای خم کردن یا تنظیم سیم اقدام نکنید؛ چون حتی تغییرات کوچک در شکل سیم میتواند عملکرد نگهدارنده را مختل کند.
نگهدارنده ثابت معمولاً یک سیم باریک است که با مواد مخصوص به سطح داخلی دندانها متصل میشود.
گاهی سیم نمیشکند، بلکه یکی از نقاط اتصال آن به دندان جدا میشود. در هر دو حالت باید موضوع را جدی بگیرید.
اگر سیم شل شده است:
در صورتی که سیم کاملاً جدا شده است، آن را نگه دارید و هنگام مراجعه به پزشک همراه خود ببرید.
| نوع آسیب | اقدام مناسب | آیا استفاده مجدد مجاز است؟ |
|---|---|---|
| ترک جزئی پلاک شفاف | بررسی توسط متخصص | فقط با تأیید پزشک |
| شکستن کامل پلاک متحرک | نگهداری قطعات و مراجعه به پزشک | خیر |
| خم شدن سیم پلاک هاولی | بررسی و تنظیم تخصصی | تا زمان بررسی، خیر |
| جدا شدن یک سمت سیم ثابت | مراجعه برای اتصال مجدد | نیازمند بررسی پزشک |
| شکستن کامل سیم ثابت | نگهداری سیم و مراجعه به متخصص | خیر |
| ایجاد لبه تیز در پلاک | خارج کردن پلاک آسیبدیده | خیر |
بله، در بعضی موارد امکان تعمیر وجود دارد؛ اما این موضوع به نوع شکستگی، جنس پلاک و میزان آسیب بستگی دارد.
برای مثال، اگر یکی از اتصالات نگهدارنده ثابت جدا شده باشد و خود سیم سالم باشد، متخصص ممکن است بتواند آن را دوباره به دندان متصل کند.
در پلاکهای متحرک نیز اگر آسیب محدود باشد، امکان ترمیم در شرایط خاص وجود دارد. با این حال، اگر پلاک کاملاً دو تکه شده یا تغییر شکل داده باشد، ساخت یک نگهدارنده جدید معمولاً انتخاب مطمئنتری است.
نکته مهم این است که تعمیر پلاک در خانه، حتی با چسبهای قوی، اصلاً توصیه نمیشود. این کار ممکن است باعث تغییر شکل پلاک، آسیب به بافت دهان یا اختلال در عملکرد آن شود.
بعد از برداشتن براکتهای ارتودنسی، آیا دندانها بدون مراقبت در همان موقعیت باقی میمانند؟ چرا متخصص ارتودنسی استفاده از پلاک نگهدارنده را توصیه میکند و اگر از آن استفاده نکنیم چه اتفاقی میافتد؟ در ویدیوی زیر با اهمیت نگهدارنده بعد از درمان ارتودنسی آشنا میشوید.
یکی از نگرانیهای اصلی بعد از شکستن پلاک، جابهجایی دوباره دندانهاست.
بعد از اتمام درمان ارتودنسی، دندانها همچنان تمایل دارند تحت تأثیر نیروهای طبیعی دهان و بافتهای اطراف تغییر موقعیت دهند. به همین دلیل استفاده منظم از نگهدارنده اهمیت زیادی دارد.
اگر چند روز پلاک نداشته باشید، ممکن است در بعضی افراد تغییرات جزئی در موقعیت دندانها ایجاد شود. البته میزان این تغییر به شرایط هر فرد، مدت زمان سپریشده از درمان و میزان ثبات دندانها بستگی دارد.
بنابراین بهتر است شکستن یا گم شدن پلاک را به تعویق نیندازید. هرچه زودتر با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید، احتمال اینکه بتوانید بدون نیاز به درمان مجدد، وضعیت دندانها را حفظ کنید بیشتر خواهد بود.
البته فراموش نکنید که حفظ سلامت دندانها فقط به استفاده از پلاک نگهدارنده محدود نمیشود؛ کیفیت و اصولی بودن درمان ارتودنسی هم اهمیت زیادی دارد. اگر درمان بدون بررسی دقیق وضعیت دندانها و فک یا بدون رعایت استانداردهای تخصصی انجام شود، ممکن است مشکلاتی مانند تحلیل ریشه دندان، آسیب به لثه و اختلال در نحوه قرارگیری دندانها ایجاد شود. برای آشنایی بیشتر با این عوارض، پیشنهاد میکنیم مقاله بررسی 7 خطر ارتودنسی غیر اصولی؛ ارتودنسی چه خطراتی دارد؟ را هم مطالعه کنید.
با رعایت چند نکته ساده میتوانید عمر پلاک نگهدارنده را افزایش دهید:
البته مراقبت از پلاک نگهدارنده تنها بخشی از مراقبتهای لازم در طول درمان ارتودنسی و پس از آن است. رعایت بهداشت دهان و دندان، تمیز کردن صحیح دستگاه ارتودنسی و توجه به توصیههای متخصص میتواند به حفظ سلامت دندانها و جلوگیری از مشکلات احتمالی کمک کند. برای آشنایی با تمام نکات ضروری، پیشنهاد میکنیم راهنمای کامل راهنمای کامل مراقبت های ارتودنسی؛ چگونه از ارتودنسی نگهداری کنیم؟ را مطالعه کنید.
در بیشتر موارد، شکستن پلاک نگهدارنده نیاز به مراجعه سریع به متخصص دارد، اما لزوماً یک اورژانس پزشکی محسوب نمیشود.
با این حال، اگر سیم شکسته باعث زخم عمیق، خونریزی قابل توجه، درد شدید یا آسیب به بافت دهان شده است، باید سریعتر معاینه شوید.
اگر قطعهای از پلاک جدا شده و احتمال بلعیدن یا وارد شدن آن به راه تنفسی وجود دارد، موضوع اهمیت بیشتری پیدا میکند. در صورت بروز خفگی یا مشکل تنفسی، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
شکستن پلاک یا نگهدارنده ارتودنسی شاید در ابتدا مشکل کوچکی به نظر برسد، اما نباید آن را نادیده گرفت. این وسیله نقش مهمی در حفظ نتیجه درمان ارتودنسی دارد و آسیب دیدن آن میتواند احتمال جابهجایی مجدد دندانها را افزایش دهد.
اگر پلاک متحرک شما ترک خورده یا سیم نگهدارنده ثابت از جای خود خارج شده است، از تعمیر خانگی و دستکاری آن خودداری کنید. بهترین کار این است که در اولین فرصت با متخصص ارتودنسی مشورت کنید تا مشخص شود پلاک قابل ترمیم است یا باید نمونه جدیدی ساخته شود.
فراموش نکنید که حفظ نتیجه ارتودنسی به اندازه خود درمان اهمیت دارد.
ارتودنسی تنها یکی از روشهای درمانی و زیبایی دندان است. بسته به وضعیت دهان و دندان، ممکن است به خدمات دیگری مانند ایمپلنت دندان در رشت، بلیچینگ دندان در رشت برای سفید کردن دندانها، طراحی لبخند در رشت، پر کردن دندان در رشت و سایر درمانهای ترمیمی و زیبایی نیاز داشته باشید. در کلینیک دندانپزشکی دانا، خدمات متنوعی در زمینه سلامت، ترمیم و زیبایی دندان ارائه میشود. برای آشنایی با این خدمات، جزئیات درمانها و اطلاعات بیشتر درباره کلینیک، میتوانید از صفحه اصلی کلینیک دندانپزشکی دانا بازدید کنید.
این مقاله توسط تیم تحریریه پزشکی کلینیک دندانپزشکی دانا و از منابع معتبر حوزه سلامت دهان و دندان و مطالعات معتبر در حوزه دندانپزشکی تهیه شده است:
در صورت منتشر شدن مطالب علمی جدید از منابع معتبر در این حوزه، این مقاله بروزرسانی خواهد شد.
تاریخ آخرین بازبینی و بروزرسانی محتوای این مقاله: آبان 1405 – November 2026
خیر، استفاده از پلاک دو تکه توصیه نمیشود؛ زیرا ممکن است هنگام قرار گرفتن در دهان جابهجا شود یا باعث آسیب به لثه و زبان شود. بهتر است قطعات را نگه دارید و به متخصص مراجعه کنید.
در صورت استفاده نکردن از نگهدارنده، احتمال حرکت مجدد دندانها وجود دارد. البته این اتفاق در همه افراد با سرعت یکسان رخ نمیدهد و به شرایط دندانها بستگی دارد.
خیر. سیم را نکشید و سعی نکنید آن را جدا کنید. ممکن است بخشی از سیم همچنان به دندان متصل باشد و دستکاری آن باعث آسیب شود. برای ترمیم به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید.
هزینه به نوع پلاک، میزان شکستگی و امکان ترمیم بستگی دارد. در بعضی موارد تعمیر مقرونبهصرفهتر است، اما اگر پلاک تغییر شکل داده یا کاملاً شکسته باشد، ساخت نمونه جدید انتخاب مناسبتری خواهد بود.
در اولین فرصت با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید. اگر قالب یا اسکن قبلی شما موجود باشد، ممکن است امکان ساخت نگهدارنده جدید بدون انجام اسکن مجدد وجود داشته باشد.
فقط در صورتی که متخصص ارتودنسی تأیید کند پلاک قدیمی سالم است و بهدرستی روی دندانها قرار میگیرد. اگر هنگام استفاده احساس درد، فشار غیرعادی یا مشکل در قرارگیری پلاک دارید، آن را به زور روی دندانها قرار ندهید.
مطالب منتخب سردبیر
6 علت دندان درد ناگهانی بدون پوسیدگی؛ از تشخیص تا درمان
ساعت کاری:
شنبه تا چهارشنبه : 8:30 صبح تا 20:00 شب ، پنجشنبه: 8:30 صبح تا 15:00 عصر
0 دیدگاه ثبت شده است
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید!