پستونک برای خیلی از نوزادها وسیلهای آرامشبخش است؛ به خوابیدن کمک میکند، بیقراری را کمتر میکند و گاهی به والدین هم فرصت نفس کشیدن میدهد! اما وقتی استفاده از پستونک طولانی میشود، این سؤال پیش میآید که آیا ممکن است روی دندانها و فرم فک کودک تأثیر بگذارد؟
بله، استفاده طولانی مدت از پستونک میتواند روی رشد دندانها و فک کودک اثر بگذارد؛ البته سن کودک، مدت استفاده در طول روز و عادت مکیدن، همگی در میزان این تأثیر نقش دارند.
عناوین مقاله «پستونک چه تأثیری روی دندان کودک دارد؟ عوارض و بهترین سن ترک»:
اگر کودک در ماههای اول زندگی از پستونک استفاده کند، معمولاً جای نگرانی نیست. مکیدن یک رفتار طبیعی در نوزادان است. اما ادامه این عادت در سنین بالاتر، بهخصوص اگر کودک ساعتهای زیادی پستونک در دهان داشته باشد، ممکن است باعث تغییر در وضعیت دندانها و رشد فک شود.
مهمترین مشکلاتی که استفاده طولانی از پستونک میتواند ایجاد کند عبارتاند از:
| عارضه احتمالی | توضیح ساده |
|---|---|
| دندانهای جلویی باز (اپن بایت) | دندانهای بالا و پایین هنگام بسته شدن دهان به هم نمیرسند. |
| کج شدن دندانهای جلو | ممکن است دندانهای جلویی به سمت بیرون متمایل شوند. |
| تنگی فک بالا | فشار مداوم پستونک ممکن است روی شکل قوس دندانی و فک بالا اثر بگذارد. |
| کراسبایت | بعضی دندانهای بالا هنگام بستن دهان، داخل دندانهای پایین قرار میگیرند. |
| تغییر در نحوه قرار گرفتن دندانها | ممکن است نظم و ارتباط دندانهای بالا و پایین بهتدریج تغییر کند. |
خود پستونک مستقیماً باعث پوسیدگی دندان نمیشود؛ اما اگر آن را به عسل، شکر یا مواد شیرین آغشته کنید، خطر پوسیدگی دندانهای شیری افزایش پیدا میکند.
بهتر است پستونک همیشه تمیز باشد و هیچوقت برای آرام کردن کودک به مواد شیرین آغشته نشود. همچنین اگر کودک بعد از رویش دندانها همچنان از پستونک استفاده میکند، رعایت بهداشت دهان و دندان اهمیت بیشتری پیدا میکند.
والدین بهتر است با اهمیت مراقبت از دندان های شیری در کودکان آشنا باشند تا از بروز مشکلاتی مثل پوسیدگی و آسیب به دندانها جلوگیری کنند.
استفاده از پستونک در دوران نوزادی معمولاً بخشی از رفتار طبیعی کودک محسوب میشود. با این حال، هرچه استفاده از آن طولانیتر شود، احتمال ایجاد تغییرات دندانی بیشتر خواهد شد.
بر اساس توصیههای دندانپزشکی کودکان، بهتر است والدین از حدود 18 ماهگی برای محدود کردن و کنار گذاشتن پستونک برنامهریزی کنند و این عادت تا حدود 3 سالگی متوقف شود.
| سن کودک | توصیه درباره پستونک |
|---|---|
| تولد تا 12 ماهگی | استفاده در صورت نیاز، با رعایت نکات ایمنی |
| 12 تا 18 ماهگی | شروع محدود کردن استفاده، بهویژه در طول روز |
| 18 تا 24 ماهگی | زمان مناسبی برای جدیتر شدن روند ترک پستونک |
| 2 تا 3 سالگی | بهتر است عادت مکیدن متوقف شود |
| بالاتر از 3 سال | نیاز به بررسی دندانها و فک توسط دندانپزشک کودکان |
خبر خوب این است که در بسیاری از موارد، تغییرات دندانی ناشی از پستونک بعد از کنار گذاشتن آن، بهخصوص اگر کودک در سن پایینتر این عادت را ترک کند، بهتدریج بهتر میشوند.
اگر تغییرات دندانی کودک شدید باشد یا بعد از ترک پستونک همچنان ادامه پیدا کند، ممکن است نیاز به بررسی تخصصی و درمان داشته باشد. در چنین شرایطی، آشنایی با روشهای ارتودنسی دندان در رشت میتواند به والدین کمک کند تا برای اصلاح وضعیت دندانها و فک کودک تصمیم مناسبتری بگیرند.
پس اگر متوجه فاصله بین دندانهای جلویی، کج شدن دندانها یا تغییر در نحوه بسته شدن فک کودک شدید، بهتر است منتظر نمانید و با دندانپزشک کودکان مشورت کنید.
اگر کودک برای درمان دندانپزشکی همکاری نمیکند یا به درمانهای پیچیدهتری نیاز دارد، ممکن است دندانپزشک روشهایی مانند بیهوشی را پیشنهاد دهد. در این شرایط، آشنایی با بیهوشی کودکان میتواند به والدین کمک کند با آگاهی بیشتری تصمیم بگیرند. در این مورد میتوانید مقاله 4 مزیت بیهوشی در دندانپزشکی اطفال؛ آیا بیهوشی برای کودک خطرناک است؟ را مطالعه کنید.
ترک پستونک برای بعضی کودکان ساده است، اما برای برخی دیگر ممکن است چند روز یا حتی چند هفته زمان ببرد. بهتر است این کار با آرامش و بدون تنبیه انجام شود.
پستونک در ماههای اول زندگی میتواند وسیلهای مفید و آرامشبخش باشد؛ اما استفاده طولانیمدت آن ممکن است روی رشد دندانها و فک کودک تأثیر بگذارد. بهترین کار این است که والدین از حدود 18 ماهگی پستونک را محدود کنند و برای ترک پستونک تا 3 سالگی برنامه داشته باشند. اگر تغییری در دندانها یا فرم فک کودک مشاهده کردید، مراجعه زودهنگام به دندانپزشک کودکان میتواند از مشکلات جدیتر جلوگیری کند.
برای بررسی وضعیت دندانها و فک کودک و دریافت مشاوره تخصصی، مراجعه به یک مرکز دندانپزشکی معتبر اهمیت زیادی دارد. کلینیک دندانپزشکی دانا با ارائه خدمات متنوعی از جمله دندانپزشکی اطفال در رشت و سایر خدمات تخصصی دندانپزشکی، همراه شما در مسیر حفظ سلامت و زیبایی لبخند کودکان است.
این مقاله توسط تیم تحریریه پزشکی کلینیک دندانپزشکی دانا و از منابع معتبر حوزه سلامت دهان و دندان و مطالعات معتبر در حوزه دندانپزشکی تهیه شده است:
1. American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD) – راهنمای رسمی درباره پستونک و توصیههای مربوط به ترک عادت مکیدن.
2. AAPD – Developing Dentition and Occlusion – راهنمای تخصصی درباره رشد دندانها، فک و اثر عادتهای مکیدن طولانیمدت.
3. Pacifier Use and Its Influence on Pediatric Malocclusion – 2025 – مرور علمی جدید درباره ارتباط استفاده از پستونک با اپنبایت، کراسبایت و ناهنجاریهای دندانی.
4. The Role of Digit- and Pacifier-Sucking Habits on Malocclusion Development – 2026 – مرور سیستماتیک و متاآنالیز درباره تأثیر عادت مکیدن انگشت و پستونک بر اپنبایت و کراسبایت.
5. European Journal of Orthodontics – Randomized Controlled Trial (2024) – مطالعه مداخلهای درباره تأثیر عادتهای مکیدن در کودکان بر ناهنجاریهای دندانی.
در صورت منتشر شدن مطالب علمی جدید از منابع معتبر در این حوزه، این مقاله بروزرسانی خواهد شد.
تاریخ آخرین بازبینی و بروزرسانی محتوای این مقاله: آبان 1405 – November 2026
استفاده طولانی و مداوم از پستونک میتواند باعث تغییر موقعیت دندانها، اپنبایت و برخی مشکلات مربوط به فک شود. این خطر با طولانی شدن مدت استفاده بیشتر میشود.
بعضی مطالعات نشان میدهند طراحی برخی پستونکها ممکن است با تغییرات دندانی کمتری همراه باشد؛ اما هنوز شواهد کافی وجود ندارد که بتوان گفت پستونک ارتودنسی بهطور قطعی از مشکلات دندانی جلوگیری میکند. مهمتر از نوع پستونک، مدت و شدت استفاده است.
استفاده در دوران نوزادی معمولاً طبیعی است، اما بهتر است ترک پستونک تا حدود 3 سالگی انجام شود. محدود کردن استفاده از حدود 18 ماهگی میتواند به کاهش احتمال مشکلات دندانی کمک کند.
استفاده طولانیمدت ممکن است باعث تغییر در موقعیت دندانهای جلویی و افزایش فاصله یا بیرونزدگی آنها شود؛ البته شدت این تغییر در همه کودکان یکسان نیست.
بسیاری از تغییرات خفیف، بهخصوص اپنبایت، ممکن است پس از ترک پستونک بهتر شوند. اما در موارد شدیدتر، ارزیابی دندانپزشک و گاهی درمان تخصصی لازم است.
مطالب منتخب سردبیر
6 علت دندان درد ناگهانی بدون پوسیدگی؛ از تشخیص تا درمان
ساعت کاری:
شنبه تا چهارشنبه : 8:30 صبح تا 20:00 شب ، پنجشنبه: 8:30 صبح تا 15:00 عصر
0 دیدگاه ثبت شده است
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید!